Palatale distractie

Een te smal gehemelte is niet alleen een plaatsprobleem voor de tanden. Het leidt vaak tot een kruisbeet, scheve of overlappende tanden, een smalle glimlach met donkere ruimtes aan de zijkanten, en kan samengaan met een moeilijke neusademhaling.

Bij volwassenen is de naad in het midden van het gehemelte vergroeid: een orthodontisch toestel alleen kantelt dan vooral de tanden, zonder het bot te verbreden. Chirurgisch ondersteunde palatale distractie maakt de weerstand van het bot los met een weinig invasieve ingreep en verbreedt daarna geleidelijk het gehemelte met een expander, voor een skeletaal en stabiel resultaat.

Dr. Afshin Yousefpour voert palatale distractie al vele jaren uit. Hij verwierf een bijzondere expertise in deze chirurgie in het Verenigd Koninkrijk, in toonaangevende ziekenhuisdiensten voor mond-, kaak- en aangezichtschirurgie, en zet die vandaag in voor zijn patiënten in Waterloo, in nauwe samenwerking met hun orthodontisten.

Het protocol, stap voor stap.

1. Stap 1

   Onderzoek samen met uw orthodontist

   Klinisch onderzoek, analyse van de beet en een 3D-scan (CBCT) om het tekort in de breedte te meten, de naad van het gehemelte te beoordelen en de geschikte techniek te kiezen.

2. Stap 2

   Plaatsing van de expander

   Enkele dagen vóór de ingreep bevestigt de orthodontist het expansietoestel op de tanden of op miniscrews in het bot van het gehemelte.

3. Stap 3

   Ingreep

   Langs de binnenkant van de mond, zonder litteken in het gezicht: gerichte, minimaal invasieve corticotomieën die de weerstand van het bot van de bovenkaak losmaken.

4. Stap 4

   Activering en daarna uitharding

   Na een rustfase van ongeveer een week wordt de expander dagelijks geactiveerd, meestal gedurende 10 tot 15 dagen; daarna blijft het toestel ongeveer 3 tot 6 maanden zitten zodat het bot kan uitharden.

Expertise opgebouwd in toonaangevende diensten in het Verenigd Koninkrijk

Na zijn diploma stomatologie in Brussel in 1997 volgde Dr. Afshin Yousefpour een volledige opleiding mond-, kaak- en aangezichtschirurgie in het Verenigd Koninkrijk, onder meer in het University Hospital Birmingham, een Brits referentiecentrum voor kaakchirurgie. Hij behaalde er in 2006 de titel van Consultant Specialist en is Fellow van het Royal College of Surgeons of Edinburgh (FRCSEd).

Gedurende vele jaren praktijk in deze gespecialiseerde diensten bouwde hij een bijzondere expertise op in kaakchirurgie, en in het bijzonder in palatale distractie. Die ervaring zet hij vandaag in voor zijn patiënten in Waterloo.

• Gerichte, minimaal invasieve corticotomieën en het losmaken van de pterygomaxillaire naad onder rechtstreeks zicht, voor een parallelle en symmetrische verbreding zonder dat de tanden naar buiten kantelen.

• Planning op basis van de 3D-scan (CBCT): meting van het tekort, dikte van het bot van het gehemelte en positie van de tandwortels.

• Keuze van de techniek die bij elke patiënt past (chirurgisch ondersteunde distractie, DOME of MARPE), samen met de orthodontist.

• Een ingreep langs de binnenkant van de mond, ontworpen om het herstel zo licht mogelijk te houden.

Voor wie? De indicaties

Een onbehandelde slechte mondgezondheid, onvoldoende mondhygiëne of bepaalde niet-gecontroleerde botziekten moeten worden behandeld voordat de ingreep kan worden overwogen.

• Smal gehemelte bij een volwassene, met een kruisbeet aan één of aan beide kanten.

• Scheve of overlappende tanden door plaatsgebrek in de bovenkaak.

• Smalle glimlach, met donkere ruimtes aan de zijkanten bij het lachen.

• Mislukte eerdere orthodontische verbreding.

• Moeilijke neusademhaling of obstructieve slaapapneu bij een smal gehemelte, na gespecialiseerd onderzoek.

• Voorbereiding op orthognatische chirurgie, wanneer eerst de breedte van de bovenkaak moet worden gecorrigeerd.

SARPE, DOME of MARPE: welke techniek?

De keuze van de techniek gebeurt samen met uw orthodontist, na analyse van de 3D-scan, op basis van uw leeftijd, de grootte van het tekort en uw doelstellingen.

• SARPE (chirurgisch ondersteunde snelle gehemelte-expansie): weinig invasieve osteotomieën maken de weerstand van het bot van de bovenkaak los, daarna verbreedt de expander het gehemelte geleidelijk. Dit is de referentietechniek bij volwassenen bij wie de naad van het gehemelte vergroeid is, zeker bij een groot tekort.

• DOME (verbreding van de bovenkaak door distractie-osteogenese): een in het bot verankerde expander wordt gecombineerd met gerichte corticotomieën. Deze aanpak werd ontwikkeld voor bepaalde patiënten met slaapapneu, een smal gehemelte en een verstopte neus.

• MARPE (snelle expansie met miniscrews): de expander wordt met miniscrews in het bot van het gehemelte verankerd, zonder osteotomie. Ze is vooral geschikt voor adolescenten op het einde van de groei en jonge volwassenen bij wie de naad nog kan openen. Bij oudere volwassenen kan de naad weerstand bieden en is chirurgische ondersteuning nodig.

Het verloop van de behandeling

• Vóór de ingreep: orthodontisch onderzoek, 3D-scan en plaatsing van de expander door de orthodontist.

• De ingreep: langs de binnenkant van de mond, zonder zichtbaar litteken, meestal onder algemene verdoving, in dagopname of met één nacht ziekenhuisopname.

• De rustfase: ongeveer een week rust vóór de activering begint, zodat de genezing op gang komt.

• De activeringsfase: de expander wordt dagelijks geactiveerd, meestal gedurende 10 tot 15 dagen en soms langer, afhankelijk van de gewenste verbreding; er ontstaat een spleetje tussen de middelste snijtanden, het teken dat het gehemelte breder wordt.

• De uitharding: de expander blijft zonder activering ongeveer 3 tot 6 maanden zitten, zodat nieuw bot kan ontstaan en verharden; daarna wordt hij in de praktijk verwijderd.

• De orthodontische afwerking: de orthodontist sluit het spleetje tussen de snijtanden en zet de tanden recht. Orthognatische chirurgie kan de behandeling aanvullen als de kaken ook in andere richtingen moeten worden verplaatst.

Herstel, complicaties en stabiliteit

• Gewoon herstel: zwelling van het gezicht en de bovenlip de eerste dagen, matig ongemak aan het gehemelte en een gespannen gevoel in de neus tijdens de activering, zacht voedsel tijdens die fase.

• Mogelijke complicaties, meestal licht en tijdelijk: neusbloeding, pijn, asymmetrische of onvoldoende verbreding, tijdelijk verminderd gevoel in de bovenlip of de wang, ontsteking of terugtrekking van het tandvlees, ongemak door het toestel.

• Zeldzamere complicaties: infectie, aantasting van de vitaliteit of verkleuring van een tand, vooral van de middelste snijtanden, en meer bloedverlies. Een nauwkeurige planning van de zaagsnede tussen de snijtanden beperkt die risico’s.

• Stabiliteit: de verbreding van het bot is stabiel. Een deel van de verbreding gemeten ter hoogte van de tanden kan na verloop van tijd afnemen; de orthodontist houdt daar rekening mee bij de afwerking. Het resultaat wordt over het algemeen als stabiel beschouwd na 6 tot 12 maanden.

Wat de wetenschappelijke literatuur zegt

De informatie op deze pagina steunt op de praktijk van Dr. Yousefpour en op de literatuur over mond-, kaak- en aangezichtschirurgie. Studies tonen aan dat de complicaties van chirurgisch ondersteunde palatale distractie meestal licht en tijdelijk zijn, dat de verkregen skeletale verbreding stabiel blijft en dat een deel van de verbreding gemeten ter hoogte van de tanden afneemt, vergelijkbaar met andere expansiemethoden.

• Williams B. J. et al., “Complications following surgically assisted rapid palatal expansion: a retrospective cohort study”, Journal of Oral and Maxillofacial Surgery, 2012.

• Chamberland S., Proffit W. R., “Short-term and long-term stability of surgically assisted rapid palatal expansion revisited”, American Journal of Orthodontics and Dentofacial Orthopedics, 2011.

Teamwerk met uw orthodontist

Palatale distractie is een behandeling met twee. De orthodontist bereidt de expander voor en plaatst hem, de chirurg maakt het bot los, daarna begeleidt de orthodontist de activering, de uitharding en het rechtzetten van de tanden. Dr. Yousefpour overlegt bij elke stap met de orthodontist, van het eerste onderzoek tot het verwijderen van het toestel.

Veelgestelde vragen